|
17 Junie - Maria van Riebeeck gebore in 1657. |
Jan van Riebeeck se oudste dogter, Maria, is op 17 Junie 1657
aan die Kaap gebore.
Op 28 Maart 1649 tree Jan van Riebeeck en Maria de la Queillerie in
die huwelik in die St. Jan-kerk in Schiedam, Nederland. Sy is gebore
op 28 Oktober 1629 en was dus maar 19 jaar oud met haar huwelik. Haar
Pa Abraham asook haar Oupa aan vaderskant was predikante. Vier maande
na haar geboorte sterf haar pa.
Jan van Riebeeck en Maria sou nege kinders hê voordat Maria op die
jeugdige ouderdom van 35 jaar te sterwe sou kom. Egter later meer daaroor.
Hulle oudste seun Anthony is gebore op 13 Maart 1650. Op 11 Augustus
1651 word hulle tweede seun Lambertus gebore. Vier weke na die
geboorte van Lambertus sterf Anthony. In Van Riebeeck se dagboekie
verskyn die volgende aantekening: “ Adij 9en September 1651 is mijn
outste soontje Antony in den Heere ontslapen, God heb de ziele…”
Op 18 Oktober 1653 word hulle derde seun, Abraham, in die fort aan die
Kaap gebore. Aangesien daar op daardie stadium geen predikant aan die
Kaap was nie word hy eers op Kersdag 1653 deur ‘n besoekende predikant
Ds. Abrahamus Leonardi gedoop. Die predikant was ‘n passasier op ‘n
verbygaande skip die Breda wat die Kaap vanaf 22-31 Desember
aangedoen het.
Op 8 Desember 1655 skenk Maria die lewe aan haar vierde kind – wat ook
‘n seun was en ook Antony genoem is – net soos sy oudste broer wat
soos wat ons reeds gesien het toe al oorlede was. Hierdie Antony het
net ‘n paar weke geleef en sterf op 20 Februarie 1656.
Die egpaar se vyfde kind – en oudste dogter – Maria is dan op 17
Junie 1657 aan die Kaap gebore. Sy is vernoem na haar ouma aan
moederskant. Op 25 September 1659 word hulle sesde kind – Elisabeth
gebore. Sy is vernoem na Jan van Riebeeck se moeder.
In Maart 1660 vertrek Lambertus en Abraham na Nederland vir hulle
verdere opvoeding. Hulle sewende kind – Joanna – was 3 maande twee
weke en twee dae oud toe haar ouers die Kaap op die aand van 7 Mei
1662 verlaat het. Met sy aankoms in Batavia het Van Riebeeck nie
dadelik ‘n nuwe pos gehad nie weens o.a. swak ekonomiese toestande.
Op 18 September word hy aangestel as “commandeur en president” van
Malakka aan die weskus van die Maleisiese skiereiland. Malakka was
die eerste plek in die Verre Ooste wat deur ‘n Europese land verower
is en wel deur die Portugese in Julie 1511. Na ‘n lang beleg neem die
Hollanders op 14 Januarie 1641 beheer oor by die Portugese. Malakka
was nie ‘n baie gesonde plek nie en amptenare het dit as ‘n straf
beskou om daarheen gestuur te word. Ten tyde vanVan Riebeeck se oorname
het die handelspos ‘n verlies gemaak.
Hulle agste kind Antonia word op 6 November 1663 op Malakka gebore.
Op 26 Oktober die volgende jaar word hulle negende kind – ‘n seuntjie
– vroeg gebore. Hy sterf 1 uur later. Van Riebeeck besef nog op
dieselfde dag dat Maria aan die gevreesde pokke ly. Na ‘n ontstettende
lyding sterf sy 7 dae later op 2 November 1664. Slegs 35 jaar en 5 dae
oud.
Die twee oorlewende seuns was nog in Nederland en Van Riebeeck word
nou agtergelaat met sy vier oorlewende dogters. Böeseken spekuleer dat
die dogtertjies seker maar deur “troue slavinne” versorg is, terwyl
Van Riebeeck probeer het om Malakka se laste te laat krimp en winste
te laat styg. Voor die einde van die jaar het Van Riebeeck egter vir
die Goewerneur-generaal laat weet dat hy nie kans sien om sy
dogtertjies van 1, 3, 5 en 7 jaar te versorg nie en versoek hy dat hy
toegelaat word om terug te keer na Nederland om daar by sy seuns van
11 en 13 jaar aan te sluit.
Van Riebeeck sou eers op 14 Oktober die volgende jaar Malakka verlaat.
Nie voordat ook sy dogter Joanna op 21 Julie sou sterf nie. Hy is toe
nie terug Na Nederland nie maar word kort na sy aankoms in Batavia op
sy eie versoek aangestel as Sekretaris van die Raad van Indië.
Op 10 Maart 1667 tree hy in die huwelik met Maria Scipio. Haar eerste
twee eggenotes het haar ontval en sy het ook drie dogtertjies gehad.
Ook haar Pa was ‘n predikant.Van Riebeeck en Maria Scipio het saam nog
een kind gehad – Joan wat op 24 Januarie 1670 gebore is.
Beide sy seuns Lambertus en Abraham word op 25 Maart 1673 in Nederland
as advokate toegelaat.
Maria – met wie ons verhaal begin het – tree op 15 April 1674 op
16-jarige ouderdom in die huwelik met die 28-jarige koopman Cornelis
Verburgh wat die hawemeester in Malakka was.
Van Riebeeck sterf op 18 Januarie 1677 op 58-jarige ouderdom in
Batavia. Sy seun Abraham kom minder as ‘n maand later as koopman in
Batavia aan. Abraham ontmoet vir die eerste keer in sy lewe sy jonger
sussies. Sy oudste suster Maria het hy geken, maar sy was nog nie eers
drie jaar oud nie toe hy en sy broer Lambertus in 1660 vanaf die Kaap
na Nederland vertrek het vir hulle opvoeding.
Bron: Böeseken, AJ: Jan van Riebeeck en sy gesin, Tafelberg, 1974
|
|
